Diş Eti Hastalıkları – Periodontoloji

Gingivitis: yalnızca diş etini ilgilendiren dönem

İltihabın diş eti dokusuyla sınırlı kaldığı evredir. Diş eti kızarır, hafifçe şişer ve fırçalama sırasında kanayabilir. Bu evrede dişi çenede tutan kemikte ve bağ dokusunda kayıp henüz oluşmamıştır.

En önemli özelliği şudur: doğru tedavi ve düzenli ağız bakımıyla doku sağlıklı hâline dönebilir. Yani bu, geri dönüşü olan bir evredir.

Periodontitis: destek dokularının etkilendiği dönem

İltihap derinleşirse, dişi çevreleyen bağ dokusu ile alveol kemiği etkilenir. Diş eti ile diş arasındaki aralık derinleşerek "cep" adı verilen boşluğu oluşturur. Bu ceplerde bakteri birikimi devam ettikçe kemik desteği azalır.

Periodontitiste kaybedilen kemik kendiliğinden geri gelmez. Tedavinin amacı hastalığı durdurmak, cep derinliğini azaltmak ve mevcut desteği korumaktır. Bu nedenle erken tanı, tedavinin kapsamını doğrudan küçültür.

Dt. Ahmet Can Kerimoğlu

1991 Adana doğumlu. İlk, orta ve lise öğrenimini Adana'da tamamladı. 2015 yılında Kırıkkale Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'nden mezun oldu. Aynı yıl Özel Gürlek Diş Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği'nde meslek hayatına başladı ve görevine devam etmektedir.

Diş eti şikâyetleriyle gelen hastalarda muayene, radyografik değerlendirme ve cep ölçümü sonrasında tedavi planını hekim belirler.

Diş eti kanaması

Sağlıklı diş eti, normal fırçalamada kanamaz. Fırçalama veya diş ipi sırasında düzenli kanama, çoğunlukla diş eti sınırındaki plak birikimine bağlı iltihabın ilk işaretidir.

Kanamanın tek başına görülmesi genellikle erken evreyi gösterir; bu, tedaviye en olumlu yanıtın alındığı dönemdir. Kanama bazı sistemik durumlarda ve kan sulandırıcı kullanımında da artabilir; bu nedenle kullandığınız ilaçları muayenede belirtmeniz önemlidir.

Diş eti çekilmesi

Diş eti kenarının kök yüzeyine doğru geri çekilmesi ve diş kökünün açığa çıkmasıdır. Görünen sonuç dişlerin uzamış gibi görünmesi ve soğuk-sıcak hassasiyetidir.

Nedenleri tek değildir: iltihabi diş eti hastalığı, sert fırça ve aşırı basınçlı fırçalama, diş sıkma ve gıcırdatma, dişlerin çene içindeki konumu ve ince diş eti yapısı sayılabilir. Bu nedenle çekilmenin tedavisi nedene göre değişir; aynı görüntü farklı planlar gerektirebilir.

Diş eti şişmesi ve apse

Bölgesel şişlik, iltihabın o bölgede yoğunlaştığını gösterir. Şişliğe ağrı, ısı artışı, tat değişikliği veya baskıyla akıntı eşlik ediyorsa apse olasılığı değerlendirilmelidir.

Yüze yayılan şişlik, göz altına veya boyuna doğru ilerleyen ödem, yutma güçlüğü, ağzı açmakta zorlanma veya ateş varsa bu acil bir durumdur ve beklenmemelidir.

Ağız kokusu (halitozis)

Ağız içi kaynaklı olduğu durumlarda en sık nedenler dil sırtındaki birikim, diş eti iltihabı ve temizlenmemiş ara yüzeylerdir. Diş eti cepleri derinleştikçe fırçanın ulaşamadığı bölgelerde bakteri birikimi artar.

Ağız kokusu her zaman diş kaynaklı değildir; sindirim sistemi, üst solunum yolu ve bazı metabolik durumlar da rol oynayabilir. Ağız içi nedenler dışlandığında ilgili uzmanlığa yönlendirme yapılır.

Ne zaman bekleyemezsiniz

Aşağıdaki durumlarda randevu beklemeden kliniğe ulaşmanız gerekir:

• Yüze veya boyuna yayılan şişlik
• Yutma veya nefes almada zorluk
• Ateşle birlikte ağız içi şişlik
• Durdurulamayan kanama
• Travma sonrası diş eti yaralanması

1. Klinik muayene ve cep ölçümü

Periodontal sond adı verilen ölçekli bir aletle, her dişin çevresinde diş eti ile diş arasındaki aralığın derinliği ölçülür. Bu ölçüm, iltihabın yüzeyde mi kaldığını yoksa destek dokulara mı ilerlediğini gösteren temel veridir.

2. Radyografik değerlendirme

Kemik seviyesi ve kemik kaybının biçimi yalnızca radyografiyle görülebilir. Klinik muayene yumuşak dokuyu, radyografi sert dokuyu anlatır; ikisi birlikte değerlendirilir.

3. Genel sağlık ve alışkanlıklar

Diyabet, hamilelik, kullanılan ilaçlar, sigara kullanımı ve diş sıkma alışkanlığı diş eti hastalığının seyrini etkiler. Bu nedenle muayenede sorulan sağlık soruları biçimsel değil, plan belirleyicidir.

Diş taşı temizliği (detartraj)

Diş yüzeyinde ve diş eti sınırında sertleşmiş birikimin (diş taşı) uzaklaştırılmasıdır. Gingivitis evresinde çoğu vakada tedavinin temelini oluşturur.

Diş taşı temizliği sayfası →

Kök yüzeyi düzleştirme (küretaj)

Cep oluşmuş bölgelerde, diş eti seviyesinin altındaki kök yüzeyinden birikimlerin temizlenmesi ve yüzeyin düzleştirilmesidir. Amaç, dokunun kök yüzeyine yeniden uyum sağlayabilmesi ve cep derinliğinin azalmasıdır.

Airflow ile yüzey temizliği

Basınçlı hava, su ve ince partikül karışımıyla diş yüzeyindeki yumuşak birikimlerin ve dış renklenmelerin uzaklaştırılmasıdır. Temizlik sonrası bakım aşamasında kullanılır.

Airflow sayfası →

Cerrahi yaklaşım gerektiğinde

Cep derinliği temizlik sonrası azalmıyorsa veya kemik kaybının biçimi uygunsa cerrahi seçenekler değerlendirilir. Karar, ilk aşama tedavinin sonucuna göre verilir; başlangıçta değil.

Diş eti estetiği ile ilişkisi

Diş eti seviyesi ve rengi, gülüşün görünümünü doğrudan etkiler. Ancak estetik düzenlemeler iltihap kontrol altına alındıktan sonra planlanır. Sağlıklı olmayan bir dokuda estetik sonuç kalıcı olmaz.

Diş eti estetiği → · Diş eti pembeleştirme →

Geçici rahatlama sağlayabilenler

Ilık tuzlu su ile gargara, bölgesel rahatlama hissi verebilir ve ağız içini temizlemeye yardımcı olabilir. Hekim önerisiyle kullanılan antiseptik gargaralar, mekanik temizliğin yerine değil yanında, kısa süreli olarak kullanılır.

Bunların ortak özelliği şudur: belirtiyi azaltabilirler, nedeni ortadan kaldırmazlar. Diş taşı ve cep içi birikim mekanik olarak temizlenmedikçe tablo ilerlemeye devam eder.

Zarar verebilecekler

• Karbonat, tuz veya limon ile ovalamak. Aşındırıcı ve asidik uygulamalar diş minesine ve diş etine zarar verebilir.
• Sert fırça ve basınçlı fırçalama. Diş eti çekilmesinin bilinen nedenlerindendir; daha sert fırçalamak daha temiz sonuç vermez.
• Hekime danışmadan antibiyotik kullanmak. Antibiyotik, diş eti hastalığının rutin tedavisi değildir; gerekliliğine ve türüne hekim karar verir.
• Kanadığı için fırçalamayı bırakmak. En sık yapılan hatadır. Kanama çoğunlukla iltihabın işaretidir; fırçalamayı bırakmak birikimi artırarak tabloyu derinleştirir.

Evde bakımın gerçek karşılığı

Evde yapılan bakımın işlevi tedavi etmek değil, tedavi sonrası sonucu korumaktır. Günlük fırçalama, ara yüz temizliği (diş ipi veya arayüz fırçası) ve dil temizliği, profesyonel temizliğin ardından tablonun tekrarlamasını geciktiren asıl unsurdur.

Hekime gitmeyi ertelememek gereken nokta

Kanama iki haftadan uzun sürüyorsa, çekilme ilerliyorsa, dişlerde hareket hissi varsa veya şişlik tekrarlıyorsa evde uygulama denemesi sürdürülmemelidir.

Sigara kullanımı

Sigara, diş eti hastalığının seyrini olumsuz etkileyen faktörler arasında sayılır ve tedaviye verilen yanıtı azaltabilir. Ayrıca kanamayı baskılayabildiği için hastalık sigara içenlerde daha sessiz ilerleyebilir.

Diyabet ve sistemik durumlar

Kan şekeri kontrolü ile diş eti sağlığı arasında karşılıklı bir ilişki tanımlanmıştır. Diyabeti olan bireylerde diş eti tedavisi ve düzenli kontrol planı bu nedenle ayrıca önemlidir.

Hamilelik dönemi

Hamilelikte hormonal değişime bağlı olarak diş eti dokusunun plak birikimine verdiği yanıt artabilir; kanama ve hassasiyet daha belirgin hâle gelebilir. Bu dönemde ağız bakımının sürdürülmesi ve hekim kontrolü önerilir.

Hamilelikte diş tedavisi →

Diş sıkma ve gece plağı

Diş sıkma ve gıcırdatma, destek dokular üzerindeki yükü artırarak mevcut bir diş eti sorununun seyrini etkileyebilir.

Gece plağı ve splint uygulamaları →

SGK ve devlet hastanesi kapsamı

Diş eti tedavilerinin bir kısmı ağız ve diş sağlığı merkezleri ile devlet hastanelerinin diş bölümlerinde sunulmaktadır. Kapsam, sevk ve randevu süreci hakkında ayrıntılı bilgi için:

Devlet hastanesinde diş tedavisi yapılıyor mu? →

Kesin tedavi planı ve buna bağlı ücret bilgisi muayene sonrasında netleşir. Türk Diş Hekimleri Birliği rehber ücret çerçevesi esas alınır.

Diş eti kanaması kendiliğinden geçer mi?

Kanamanın nedeni diş eti sınırındaki birikimse, birikim temizlenmeden kalıcı olarak geçmesi beklenmez. Kısa süreli azalmalar görülebilir ancak neden ortadan kalkmadığı için tablo tekrarlar. İki haftadan uzun süren kanamada muayene önerilir.

Diş eti çekilmesi geri gelir mi?

Çekilen diş eti kendiliğinden eski seviyesine dönmez. Tedavinin amacı ilerlemeyi durdurmak, hassasiyeti azaltmak ve gerektiğinde cerrahi yöntemlerle örtülme sağlamaktır. Uygunluk, çekilmenin biçimine ve bölgedeki doku kalınlığına göre değerlendirilir.

Diş taşı temizliği dişleri aşındırır mı?

Diş taşı temizliğinde amaç diş yüzeyindeki sert birikimin uzaklaştırılmasıdır; işlem mine dokusunu hedeflemez. Temizlik sonrası hissedilen geçici hassasiyet, daha önce taş tarafından örtülü olan yüzeylerin açığa çıkmasıyla ilişkilidir.

Diş eti tedavisi ağrılı mıdır?

Tedavi bölgesel anestezi altında yapılabildiği için işlem sırasında ağrı beklenmez. İşlem sonrası birkaç gün süren hassasiyet olağandır. Ağrı düzeyi, tedavinin kapsamına ve bölgenin durumuna göre değişir.

Ne sıklıkla diş taşı temizliği yaptırmalıyım?

Aralık herkes için aynı değildir. Birikim hızı, ağız bakımı alışkanlıkları, sigara kullanımı ve mevcut diş eti durumu bu sıklığı belirler. Uygun kontrol aralığı muayenede kişiye göre planlanır.

Diş eti hastalığı diş kaybına yol açar mı?

Tedavi edilmeyen ve ilerleyen periodontitis, dişi çenede tutan kemik desteğinin azalmasına ve ileri evrede diş kaybına yol açabilir. Erken evrede tanı konulup tedavi edildiğinde bu risk belirgin biçimde azalır.

Diş eti iltihabı bulaşıcı mıdır?

Hastalığın kendisi klasik anlamda bulaşıcı bir hastalık değildir. Ağız florasındaki bakterilerin yakın temasla aktarılabildiği bilinmekle birlikte, hastalığın gelişmesi kişinin kendi ağız bakımına, bağışıklık yanıtına ve risk faktörlerine bağlıdır.

Hangi diş fırçası ve macunu kullanmalıyım?

Genel olarak yumuşak kıllı fırça ve florür içeren diş macunu önerilir. Sert fırça daha iyi temizlik sağlamaz; diş eti çekilmesi riskini artırır. Ara yüz temizliği için diş ipi veya uygun ölçüde arayüz fırçası kullanılır.

Adres ve harita

Gürlek Diş Gürselpaşa Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği
Gürselpaşa Mah. Abidin Dino Bulvarı No:3/B, Seyhan / Adana · Haritada aç →

Gürlek Diş Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği
Yurt Mah. 71423. Sk., 01170 Çukurova / Adana · Haritada aç →

Telefon: 0554 117 44 84

Otobüs ve minibüs ile ulaşım

Otobüs: Adana Büyükşehir Belediyesi otobüsleriyle polikliniğimize ulaşabilirsiniz. En yakın otobüs durakları ve hangi hatların geçtiği bilgisi için belediyenin toplu taşıma haritasını inceleyebilirsiniz.

Minibüs: Çukurova bölgesinde hizmet veren minibüs hatlarıyla da kolayca ulaşabilirsiniz.

Navigasyon: Google Maps veya diğer navigasyon uygulamalarında "Gürlek Diş Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği" yazarak en hızlı güzergâhı bulabilirsiniz.

Otopark

Polikliniğimizin önünde ve yakınında araçlarınız için otopark alanları mevcuttur.